ਰਾਸ਼ਟਰ ਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ: ਮੀਰਾਬਾਈ ਚਾਨੂ ਨੇ ਰਚਿਆ ਇਤਿਹਾਸ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਦਿਵਾਇਆ ਪਹਿਲਾ ਗੋਲ਼ਡ ਮੈਡਲ, ਰਿਸ਼ੀਕਾਂਤਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਜਿੱਤਿਆ ਚਾਂਦੀ ਤਮਗਾ

ਗਲਾਸਗੋ,(ਹਰਜੀਤ ਦੁਸਾਂਝ ਪੁਆਦੜਾ) - ਮੀਰਾਬਾਈ ਚਾਨੂ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ &rsquoਚ ਸੋਨੇ ਦੇ ਤਗਮਿਆਂ ਦੀ ਇਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਹੈਟ੍ਰਿਕ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਜੋ ਗਲਾਸਗੋ &rsquoਚ ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ 2014 ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ &rsquoਚ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ, ਫਿਰ ਇਸਨੂੰ 2018 &rsquoਚ ਗੋਲਡ ਕੋਸਟ &rsquoਚ ਸੋਨੇ ਦੇ ਤਗਮੇ ਵਿਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਫਿਰ ਬਰਮਿੰਘਮ 2022 ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਖਿਤਾਬ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਿਆ। ਉਸਨੇ ਟੋਕੀਓ ਓਲੰਪਿਕ ਵ&rsquoਚ ਵੀ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ, ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਬਣ ਗਈ। ਇਹ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ &rsquoਚ ਮੀਰਾਬਾਈ ਚਾਨੂ ਦਾ ਚੌਥਾ ਤਗਮਾ ਸੀ, ਜਿਸ &rsquoਚ ਉਸਨੇ ਤਿੰਨ ਸੋਨ ਤੇ ਇੱਕ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਮੀਰਾਬਾਈ ਚਾਨੂ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ &rsquoਚ ਭਾਰਤ ਲਈ ਪਹਿਲਾ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਪੱਕਾ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ 48 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਵੇਟਲਿਫਟਿੰਗ ਮੁਕਾਬਲੇ &rsquoਚ ਕੁੱਲ 190 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ (85 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਸਨੈਚ + 105 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਕਲੀਨ ਐਂਡ ਜਰਕ) ਚੁੱਕ ਕੇ ਇਹ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਮੀਰਾਬਾਈ ਚਾਨੂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤੀਜੀ ਸਨੈਚ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ &rsquoਚ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ 85 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਭਾਰ ਚੁੱਕਿਆ। ਚਾਨੂ ਦੇ ਇਸ ਯਤਨ ਨੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸਨੈਚ ਮੁਕਾਬਲੇ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਬਣਾਇਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ &rsquoਚ 82 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਭਾਰ ਚੁੱਕਣ &rsquoਚ ਅਸਫਲ ਰਹੀ, ਪਰ ਉਹ ਆਪਣੀ ਦੂਜੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ &rsquoਚ ਸਫਲ ਰਹੀ। ਇਸ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ, ਉਸਨੇ ਸ਼ੁਰੂ &rsquoਚ ਖੇਡਾਂ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ 85 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਭਾਰ ਚੁੱਕਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਤੇ ਸਫਲ ਰਹੀ। ਇਹ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ &rsquoਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਨੈਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਸੀ। ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮਹਿਲਾ ਵੇਟਲਿਫਟਰ ਨੇ ਸਨੈਚ ਸ਼੍ਰੇਣੀ &rsquoਚ 85 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਭਾਰ ਨਹੀਂ ਚੁੱਕਿਆ। ਚਾਨੂ ਨੇ ਸਨੈਚ ਈਵੈਂਟ &rsquoਚ ਖੇਤਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਰਿਸ਼ੀਕਾਂਤਾ ਸਿੰਘ ਚਾਨੰਬਮ ਨੇ ਇੱਥੇ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ &rsquoਚ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ 60 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਵੇਟਲਿਫਟਿੰਗ ਮੁਕਾਬਲੇ &rsquoਚ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਰਿਸ਼ੀਕਾਂਤਾ ਨੇ ਸਨੈਚ &rsquoਚ 121 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਭਾਰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਇਕ ਨਵਾਂ ਖੇਡ ਰਿਕਾਰਡ ਬਣਾਇਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਹ ਕਲੀਨ ਐਂਡ ਜਰਕ ਵਿਚ ਸਿਰਫ 143 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਹੀ ਚੁੱਕ ਸਕਿਆ, ਕੁੱਲ 264 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਭਾਰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਦੂਜੇ ਸਥਾਨ &rsquoਤੇ ਰਿਹਾ।ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਦੇ ਬਿਨ ਕਸਦਾਨ ਮੁਹੰਮਦ ਅਨਿਕ ਨੇ ਕੁੱਲ 273 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ (121 ਅਤੇ 152 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ) ਭਾਰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ ਤੇ ਇਕ ਨਵਾਂ ਖੇਡ ਰਿਕਾਰਡ ਵੀ ਬਣਾਇਆ। ਕੀਨੀਆ ਦੇ ਜੋਸ਼ੂਆ ਅਮੁੰਗਾ ਮਬੋਆ ਨੇ ਕੁੱਲ 260 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਭਾਰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸਨੇ ਸਨੈਚ &rsquoਚ 115 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਅਤੇ ਕਲੀਨ ਐਂਡ ਜਰਕ &rsquoਚ 145 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਭਾਰ ਚੁੱਕਿਆ। ਸਨੈਚ &rsquoਚ ਰਿਸ਼ੀਕਾਂਤਾ ਨੇ 116 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਦੀ ਸਫਲ ਲਿਫਟਿੰਗ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਫਿਰ 119 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਤੇ ਅੰਤ &rsquoਚ 121 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਚੁੱਕਿਆ।ਕਲੀਨ ਐਂਡ ਜਰਕ &rsquoਚ ਰਿਸ਼ੀਕਾਂਤਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ &rsquoਚ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ 143 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਚੁੱਕਿਆ ਪਰ ਆਪਣੀ ਦੂਜੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿਚ 148 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਤੇ ਆਪਣੀ ਤੀਜੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿਚ 151 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਚੁੱਕਣ ਵਿਚ ਅਸਫਲ ਰਿਹਾ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਨ ਤਗਮੇ ਤੋਂ ਖੁੰਝ ਗਿਆ।
ਮੀਰਾਬਾਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਤੋਂ ਸੋਨੇ ਦੇ ਤਮਗੇ ਤੱਕ ਦੀ ਕਹਾਣੀ 
ਮੀਰਾਬਾਈ ਦਾ ਜਨਮ 8 ਅਗਸਤ, 1994 ਨੂੰ ਮਨੀਪੁਰ ਦੇ ਨੋਂਗਪੇਕ ਕਾਕਚਿੰਗ ਪਿੰਡ &rsquoਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਬਚਪਨ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਪਹਾੜਾਂ ਤੋਂ ਲੱਕੜਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਬਚਪਨ &rsquoਚ, ਮੀਰਾਬਾਈ ਇੱਕ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ ਬਣਨ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਦੇਖਦੀ ਸੀ। ਸੱਤਵੀਂ ਜਮਾਤ ਤੱਕ, ਉਹ ਇਸ ਖੇਤਰ &rsquoਚ ਕਰੀਅਰ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਅੱਠਵੀਂ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਕੁਝ ਬਦਲ ਗਿਆ। ਮੀਡੀਆ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਸਦੀ ਅੱਠਵੀਂ ਜਮਾਤ ਦੀ ਪਾਠ ਪੁਸਤਕ ਵਿਚ, ਉਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਵੇਟਲਿਫਟਰ, ਕੁੰਜਰਾਨੀ ਦੇਵੀ ਬਾਰੇ ਪੜ੍ਹਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ। ਕੁੰਜਰਾਨੀ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿਚ ਸੱਤ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਤਗਮੇ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ 2 ਕਾਂਸੀ ਦੇ ਤਗਮੇ ਜਿੱਤੇ ਸਨ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ, ਮੀਰਾਬਾਈ ਸੋਚਦੀ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਭਾਰ ਚੁੱਕ ਰਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਉਸਨੂੰ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ ਕਿ ਵੇਟਲਿਫਟਿੰਗ ਇਕ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਖੇਡ ਹੈ।
ਮਨੀਪੁਰ ਨਾਲ ਹੀ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ ਰਿਸ਼ੀਕਾਂਤਾ 
ਮਨੀਪੁਰ, ਜਿਥੇ ਮੀਰਾਬਾਈ ਚਾਨੂ ਵਰਗੇ ਮਹਾਨ ਐਥਲੀਟ ਹੋਏ ਹਨ, ਨੇ ਰਿਸ਼ੀਕਾਂਤਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਰੂਪ &rsquoਚ ਇਕ ਹੋਰ ਸਿਤਾਰਾ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇੰਫਾਲ ਵੈਸਟ ਦੇ ਨਿਵਾਸੀ ਰਿਸ਼ੀਕਾਂਤਾ, ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਵੇਟਲਿਫਟਿੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦੇ ਖੇਡ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਖੇਡ ਨੂੰ ਹੋਰ ਨਿਖਾਰਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ, ਆਧੁਨਿਕ ਸਿਖਲਾਈ ਤੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸਹੂਲਤਾਂ ਨੇ ਉਸਦੀ ਖੇਡ ਨੂੰ ਆਕਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਰਿਕ ਤੋੜਦਾ ਹੋਇਆ ਪਹੁੰਚਾ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ ਤੱਕ 
ਰਿਸ਼ੀਕਾਂਤਾ ਨੇ 2022 ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ &rsquoਚ 55 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਵਰਗ &rsquoਚ ਆਪਣੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਬਾਅਦ &rsquoਚ ਭਾਰ ਵਰਗ ਬਦਲੇ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ 60/61 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਵਰਗ &rsquoਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। 2024 ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵੇਟਲਿਫਟਿੰਗ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ &rsquoਚ, ਉਸਨੇ 61 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਵਰਗ ਦੇ ਸਨੈਚ ਵਿੱਚ 124 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਭਾਰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਇਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਿਕਾਰਡ ਬਣਾਇਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ 2025 ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਵੇਟਲਿਫਟਿੰਗ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ &rsquoਚ 120 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਸਨੈਚ, 151 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਕਲੀਨ ਐਂਡ ਜਰਕ, ਤੇ ਕੁੱਲ 271 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਭਾਰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਇਸ ਕੁੱਲ ਨੇ ਇਕ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਿਕਾਰਡ ਵੀ ਬਣਾਇਆ ਤੇ ਇਸ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ &rsquoਚ ਸਥਾਨ ਦਿਵਾਇਆ।
ਮੀਰੀਬਾਈ ਚਾਨੂ ਨੇ ਲਗਾਈ ਗੋਲ਼ਡ ਮੈਡਲਾਂ ਦੀ ਹੈਟਰਿਕ 
ਮੀਰਾਬਾਈ ਚਾਨੂ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ &rsquoਚ ਸੋਨੇ ਦੇ ਤਗਮਿਆਂ ਦੀ ਇਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਹੈਟ੍ਰਿਕ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਜੋ ਗਲਾਸਗੋ &rsquoਚ ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ 2014 ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ &rsquoਚ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ, ਫਿਰ ਇਸਨੂੰ 2018 &rsquoਚ ਗੋਲਡ ਕੋਸਟ &rsquoਚ ਸੋਨੇ ਦੇ ਤਗਮੇ ਵਿਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਫਿਰ ਬਰਮਿੰਘਮ 2022 ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਖਿਤਾਬ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਿਆ। ਉਸਨੇ ਟੋਕੀਓ ਓਲੰਪਿਕ ਵ&rsquoਚ ਵੀ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ, ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਬਣ ਗਈ। ਇਹ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ &rsquoਚ ਮੀਰਾਬਾਈ ਚਾਨੂ ਦਾ ਚੌਥਾ ਤਗਮਾ ਸੀ, ਜਿਸ &rsquoਚ ਉਸਨੇ ਤਿੰਨ ਸੋਨ ਤੇ ਇੱਕ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ।